خبرخون

امروز : یکشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۶

آخرین بروز رسانی : 8 دقیقه پیش

خبرهای امروز : 2429

ادراک تفاوت میان جهان بینی دو دنیای متفاوت

ادراک تفاوت میان جهان بینی دو دنیای متفاوت
خبر خون، یک ربات جستجوگر اخبار است. خبرخون یک خبرگزاری نیست. از آنجا که نظارت انسانی برروی اخبار منتشر شده توسط خبرگزاری ها از طرف تیم خبر خون صورت نمی گیرد، در صورتیکه خبری باعث نقض حقوق شما شده است، لطفا با ما تماس بگیرید.
انتشار: منبع : تسنیم مشاهده خبر در سایت منبع
به اشتراک بگذارید:

باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا» - احسان زیورعالم

اگر برای تماشای تئاتر در این روزهای سرد و دودی زمستان تماشاخانه باران را برگزینید می توانید برای کسب تجربه هم که شده است دو نمایش را در یک روز تماشا کنید و دست به قیاسی علمی بزنید. تماشاخانه باران در این روزها دو مونولوگ را برای مخاطبان خود روی صحنه می برد. مورد نخست «آیس لند» نام دارد که توسط آیدا کیخایی کارگردانی شده است. متن اثر از نیکلاس بیلون است که با اجازه خود او کیخایی آن را تبدیل به نمایش کرده است. داستان نمایش رابطه درهم تنیده سه شخصیت از سه جهان متفاوت است که براساس یک رویداد در ایسلند، رویدادی که شاید حتی نتوان باور کرد توانایی ایجاد چنین رابطه ای دارد، با یکدیگر برخورد می کنند. نمایشنامه ای که بیلون نگاشته است سه جهان متفاوت را به تصویر می کشد، جهانی از شرق و اسلام، جهانی از کشورهای استقلال یافته شوروری سابق با تناقضهایش و جهان غربی که انگاره های کاتولیکیش حضور پرقدرتی دارد.

بیلون در این اثر خود فضای پارادوکسیکال خلق می کند و سه شخصیت خود را دو به دو روبه روی هم می چیند تا تناقضاتشان بروز پیدا کند. مرد پاکستانی مسلمان که در جامعه خود نمود افراط گری مذهبی است به تنها چیزی که فکر نمی کند خداست. خدای او پول است و از خود چهره ای ضدمارکسیستی و لیبرالیستی ارائه می دهد. مرد تنها برایش پول درآوردن مهم است، به هر قیمتی. در مقابل زنی را می بینیم که نماینده جامعه ای لیبرال است؛ اما چنین نیست. او درگیر مذهب است و با دیدن هم نوع فاحشه خود قاتل بودنش توجیه پذیرتر می شود. او هر آنچه از خط مستقیم منحرف شده است را گناه می پندارد. در مثلث «آیس لند» زن سومی را می بینیم، تحصیل کرده و گریزان از فقر کشورش، کشوری اسیر دیروز کمونیسم و در جهان آزادی که می تواند برایش تحصیل به ارمغان آورد، تن فروشی انتهای خط است. اینها همه تناقضاتی است که نویسنده در یک رابطه در هم تنیده نشانمان می دهد.

در سوی دیگر شما می توانید نمایش «قیطریه» را ببینید. نازیار عمرانی در نمایش خود به سراغ چهار زن رفته است که در آن تلاش می کند به یک تقسیم بندی دست یابد. در تقسیم نخست دو زن یکی در نقش همسر و دیگری معشوقه و در تقسیم بندی دوم یک مادر و دختر درگیری نوعی جدایی.

نمایش «قیطریه» عملاً هیچ داستان منسجمی ندارد که بشود آن را نقل کرد جز اینکه از یک سو زن دستفروش، دخترش توسط شوهر معتادش فروخته می شود و او را پس سالیان سال در یک لحظه می بیند و در سوی دیگر زنی که با تمام اختلافات با پسر موردعلاقه اش ازدواج می کند و شهرتش را می بیند، نمی داند شوهرش با مدیر برنامه های خود در ارتباط است. در این میان زنی در جستجوی چرایی یک قتل با دخترک فروخته شده مصاحبه می کند. این داستان در واقع یک بلبشوی اساسی است.

با تماشای پشت هم این دو نمایش می توان به یک قیاس مهم دست یافت. در این قیاس سؤال نخست آن است که چرا مونولوگ در این روزها محبوب است. کافی است کمی به نمایشهای چند ماه اخیر دقت کنید تا دریابید به چه میزان علاقه کارگردانان به مونولوگ افزایش پیدا کرده است. چرایی این مسئله در ساده ترین وجه ارزان بودن مونولوگ است. مونولوگ نیازمند دکور خاصی نیست. می تواند در سالنهایی چون باران که توأمان سه نمایش اجرا می شوند بدون کمترین وقت و هزینه فضای نمایشی برای اجرا مهیا شود. مونولوگها نیازمند میزانسنهای پیچیده ای نیستند و در حد یک نمایشنامه خوانی ساده می توانند اجرا شوند. کمتر کارگردانی در مونولوگها به دنبال میزانسنی است که کنشگری به مونولوگ دهد. همه چیز در چند حرف زدن و قصه تعریف کردن خلاصه می شود و علی آخر. 

مشکل اساسی از همین نکته آخر نشئت می گیرد: قصه گویی. مونولوگهایی که می بینیم اصولاً فاقد داستان هستند. آنها حرّافی می کنند. واگویه های ذهنی شخصیتهایی هستند که حتی نمی توانید با آنان ارتباط برقرار کنید، چه برسد که بتوانیم دریابیم چه نقل می کنند. این واگویه ها اصولاً در یک مسیر مستقیم و سرراست هم روایت نمی شوند؛ بلکه دچار تشتت و پرش هستند. فقط حرف می زنند تا زمان بگذرد و مخاطب چیزی دیده باشد.

حال به دو نمایش ذکر شده بازگردیم و قیاسی داشته باشیم. «آیس لند» بیلون نمایشی است براساس یک داستان مستقل و مستحکم. مردی زنی خارجی را برای معاشقه به خانه ای آورده است که روزی زنی کاتولیک در آن زندگی می کرده و در جریان بحران اقتصادی خانه اش را از دست داده است. او وارد خانه شده، مرد را می کشد و زن خارجی را با جنازه رها می کند. هر آنچه در داستان بیلون رخ می دهد پیرو اتفاقی است که مخاطب می بیند. چیزی فراتر از آن رخ نمی دهد؛ حتی شخصیت پردازی در «آیس لند» و کدهایی که بیلون در آن می گنجاند برای ایجاد موقعیتی دراماتیک است. این موقعیت برای رخ دادن نیازمند کنشهای ابتدایی یا مقدمه سازی است. این مقدمه سازی در «قیطریه» به وراجی تبدیل می شود. زنان نمایش مدام حرف می زنند. از همه چیز می گویند، به جز آنچه لازم است. زنی که فکر می کند سه زن را به قتل رسانده است، چیزی در گفتارش وجود ندارد که ما را به واقع برساند. دقت کنید هر دو مونولوگ درباره قتل است. آنان فقط درباره چیزهایی که هیچ سنخیتی با واقع یا موقعیت شبه دراماتیک ندارند، حرف می زنند.

در نتیجه شما با دیدن «آیس لند» چندان تمایلی ندارید چیزی از گفته ها را بکاهید؛ چرا که با حذف هر گفته ای، داستان را از دست می دهید. در مقابل نمایش «قیطریه» را می توان هرس کرد، کچلش کرد و دید که هیچی چیزی ندارد. نمایش شاید محتوای زنانه ای داشته باشد؛ ولی باید تفاوتی میان یک یادداشت ژورنالیستی با نمایش وجود داشته باشد. «قیطریه» از منظر نمایشی بی مغز است. متکی است به اجراهای بازیگرانش که آن هم جای بحث دارد. در عوض «آیس لند» متکی به متن است و متن است که بازیگران را می سازد. 

این می شود که مونولوگ آنان با فروش مواجه است و مونولوگ ما اثری است شکست خورده و این در شرایطی است که سالن یکی است و هر دو نمایش ستارگانی در تیم بازیگرانش دارد.

انتهای پیام/

نظر خود را بنویسید

با استناد به ماده 74 قانون تجارت الکترونیک مصوب 1382/10/17 مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت خبرخون مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر می باشد، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است