خبرخون

امروز : سه شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۶

آخرین بروز رسانی : یک دقیقه پیش

خبرهای امروز : 88

نقش «عفت مرعشی» در زندگی آیت الله هاشمی

خبر خون، یک ربات جستجوگر اخبار است. خبرخون یک خبرگزاری نیست. از آنجا که نظارت انسانی برروی اخبار منتشر شده توسط خبرگزاری ها از طرف تیم خبر خون صورت نمی گیرد، در صورتیکه خبری باعث نقض حقوق شما شده است، لطفا با ما تماس بگیرید.
انتشار: منبع : پایگاه خبری 9 صبح مشاهده خبر در سایت منبع
به اشتراک بگذارید:
به گزارش 9 صبح، روزنامه «قانون» آورده است: سه روز گذشته فضای سیاسی کشور ملتهب یک خبر خاص بود؛ آیت الله هاشمی رفسنجانی، یاردیرین امام و یاور سال های اخیر مردم درگذشت. خبری تکان دهنده برای جامعه ایران که شاید بخشی از امید به تغییر را از مسیر آیت الله هاشمی باور داشت و پذیرفته بود.

در روزهای گذشته، از هاشمی رفسنجانی و سابقه و مبارزات وی و آنچه بود و کرد بسیار گفته شد اما بیش از همه، آنچه در این میان مغفول ماند، حضور زنی در مسیر مبارزه 50 ساله در کنار وی بود: عفت مرعشی.

عفت مرعشی برای آیت الله قطعا بیش از همسری بود که در رسانه ها از وی بازتاب می یافت. او را باید زنی برای لحظه های سخت در کنار همسر دانست؛ زنی که در چند روز گذشته تصویری آنچنان که باید و به درستی از وی ترسیم نشد.

فصل اول، کنار همسر

از روزگاران دور، اینکه کنار هر مرد موفق یک زن قوی ایستاده است، ضرب المثلی بوده که زیاد گفته و شنیده شده است و البته در سال های اخیر باحضور موفق و همه جانبه زنان در عرصه سیاست و اجتماع می توان شاید برعکس آن را نیز به کار برد، مگر اینکه باور داشته باشیم زنان موفق بیش از هر چیز درجهانی که دائما در تلاش برای حذف آنان است با تکیه بر توان فردی رشد می کنند. شاید این ضرب المثل قدیمی بیش از آنکه تکیه بر جنسیت داشته باشد، تکیه بر همراهی فردی دارد. اینکه هر انسانی برای ایستادگی در مسیری که آن را درست می پندارد، و برای ادامه رشد نیاز دارد تا انسانی دیگر را کنار خود داشته باشد. در میان مردان سیاست ایران اما زیاد عرف نبود که زنان در کنار مردان دیده شوند. بیشتر مردان عرصه سیاست بیش از آنکه خود را وابسته به خانواده بدانند براساس روابط پیچیده فامیلی درسیاست و توانمندی فردی خود مدعی رشد بودند.

فصل دوم، زنی در میانه میدان

زنان سیاسیون، همواره کنار گودنشینانی بودند که در مواقعی خاص برای تزیین در کنار همسران خود دیده می شدند. در سال های اخیر اما این باور دچار خدشه های جدی شد. زنانی که حالا بیش از کنار گودنشینی از همراهی با همسرانشان سهم می خواستند. روزگاری که فائزه هاشمی راهی مجلس پنجم شد و رای نخست تهران را از آن خود کرد، اولین نمونه برای حضور زنانی متفاوت و با افکار دیگری شد. فائزه هاشمی از دوچرخه سواری می گفت و از اینکه افکارش ربطی به پدر ندارد و از تباری دیگر است. شاید همین حرف های او بود که رای نخست تهران را نه در اوج سال های محبوبیت هاشمی که در شرایط معمول برای وی رقم زد. فائزه هاشمی اما بیش و پیش از آن که تربیت شده مکتب پدری چون آیت الله هاشمی باشد، تربیت شده دامان زنی بوده است که بیش از 50 سال همراهی با همسری را در کارنامه خود دارد که بیشتر زندگی اش در تب و تاب بحران ها گذشته است.

فصل سوم، آغاز زندگی، در خانواده و خانه همسر

عفت مرعشی متولد سال 1314 بود. او که فرزند سیدمحمدصادق مرعشی بود در حالی همسر اکبر هاشمی رفسنجانی شد که تنها کمی بیش از یک سال با وی اختلاف سن داشت. عفت مرعشی از خانواده ای روحانی، از فامیل بزرگ مرعشی و نتیجه آیت الله العظمی سید محمدکاظم طباطبایی یزدی صاحب کتاب عروه الوثقی که جایگاه معتبری در همه حوزه ها دارد، است. مریم طباطبایی یزدی، فرزند آیت الله سید احمد طباطبایی یزدی و نوه سید محمدکاظم طباطبایی یزدی بود که حاصل ازدواجش، ۴ پسر و ۵ دختر شد. عفت مرعشی نیز از همین خانواده است که نسبت او با دو واسطه به سید محمدکاظم طباطبایی یزدی می رسد. عفت مرعشی در خاطرات خود به صراحت از این موضوع می گوید که در ابتدای خبر خواستگاری خانواده هاشمی از پدرش، مخالفت کرده است و به گفته خودش باید در این باره تصمیم بگیرد و در نهایت در سال 1337 با مهریه مقداری باغ پسته و آب به عقد طلبه جوان آن روزها درآمده است. قابل حدس است که عفت مرعشی اگر خود با قطعیت به رضایت نمی رسید هیچ گاه راضی به این پیوند نمی شده است. او همواره در زندگی نشان داده است که از گفتن عقیده خود هراسی ندارد و شجاعتش را حداقل در دو مرحله از نجات جان همسر به رخ کشیده است.

فصل چهارم، سیمای زنی عجیب

صراحت لهجه در کنار همراهی وی در تمام مراحل زندگی در کنار همسر چهره ای جذاب از وی ترسیم می کند. هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود بارها همسرش را زنی شجاع و فداکار توصیف می کند. فداکاری همسر هاشمی در جریان ترور هاشمی رفسنجانی در سال 1358 توسط گروه فرقان زمینه را برای تعریف و تمجید از شجاعت و فداکاری همسرش فراهم ساخت. بدون هیچ تعارفی باید گفت عفت مرعشی در نجات جان هاشمی در جریان ترور وی، نقشی بسیار مهم و قابل تقدیر داشته است.

هاشمی در خاطرات سال 57 و 58 خود در شرح حادثه ترور نوشته است: «براى من روشن شد که او قصد سوئى دارد. در همین لحظه او بلافاصله اسلحه‏ اى را از زیر پیراهنش بیرون آورد و به سوى من نشانه گرفت. من با توجه به اینکه فاصله‏ اى نیز با وى نداشتم، مچ همان دستى را که اسلحه‏ اش در آن بود، گرفتم و با وى گلاویز شدم و متوجه شدم در حالى که او از خود دفاع می کند، رفیق وى نیز در حیاط منزل، جلوى پاسدار دیگر را گرفته و نمی گذارد که او به کمک من بیاید. اما سرانجام وقتى او دید که دوستش نمی تواند در اتاق پذیرایى، کارى از پیش ببرد و گیر افتاده، وارد اتاق شد و از همان کنار در ورودى، شروع به تیراندازى کرد. در این لحظه بود که عفت و سایر اعضاى خانواده به کمک آمدند؛ این در حالى بود که من احساس می کردم یک تیر به من اصابت کرده و از شکمم خارج شده است. در این لحظات شخصى که درون اتاق بود، همچنان تلاش می کرد گلوله‏ اى دیگر به سوى من شلیک کند که عفت، همسرم، مانع او شد که وى بتواند به سر من یا جاى حساس دیگر تیراندازى کند. آن ها هم که دیدند نمی توانند کارى بکنند، پس از این درگیرى از صحنه حادثه گریختند. بعد از فرار آن دو نفر، عفت با اتومبیل یکى از همسایگان، مرا به بیمارستان شهدا در میدان تجریش رساند».

هاشمی در خاطرات سال 59 خود بار دیگر به فداکاری عفت مرعشی اشاره کرد و نوشت: «خود من نیز حدود یک سال پیش (شب چهارم خرداد 1358)، یکى از اهداف تروریستى این گروهک بودم که به لطف خداوند و با فداکارى و گذشتى که عفت، همسرم، از خود نشان داد اقدام تیم عملیاتى آن ها علی رغم اصابت گلوله به بدنم، نافرجام ماند. حضور فداکارانه و به موقع عفت و تلاش شجاعانه او براى جلوگیرى از اصابت گلوله‏ هاى شلیک شده به نقاط حساس بدنم، مرد مهاجم و همدستش را که در حیاط در انتظار او بود مجبور به فرار ساخت».

اما فداکاری ها و همراهی های همسری چون عفت مرعشی را تنها نمی توان در نجات وی از چنگال تروریست ها دانست. عفت مرعشی سال های زندان و تبعید و فرار آیت الله را نیز کنار وی تاب آورده است و در روزهای سخت، به تنهایی عهده دار تربیت پنج فرزند خود بوده است. عفت مرعشی در بخشی از خاطراتش در رابطه با نخستین بازداشت هاشمی رفسنجانی می گوید: «یک روز بعدازظهر، آیت الله منتظری به منزل ما آمدند، ولی من نبودم. ایشان مقداری گز همراه خود آورده بودند. ایشان فاطی و بچه ها را نوازش کرده و گز را به فاطی داده بودند. او هم با همان بچگی تشکر کرده بود و آقای منتظری خیلی خوش شان آمده بود. بعد از آن هر وقت مرا می دید، آن تشکر فاطی را بازگو می کردند. هر کس خبری درباره وضعیت زندانیان می گرفت به ما می داد، اما کاری نمی توانستند انجام دهند. بالاخره پس از چهارماه بازجویی و تلاش، چیزی عاید ساواک نشده بود. جرمش را به کتاب سرگذشت فلسطین مربوط می دانستند و در بازجویی ها هم راجع به ترور حسنعلی منصور سوالاتی کرده بودند».

فصل پنجم، منتقدی در خانه همسر

عفت هاشمی در سال های پس از انقلاب و دوران مسئولیت آیت الله همچنان یکی از بزرگ ترین منتقدین رفتارهای اشتباهی بود که به زعم خود می دید و آن ها رابه شدت به همسر تذکر می داد. آیت الله در خاطراتش بارها اشاره می کند که زمانی که از رفتار مسئولین یا کمبودها گله می شده است او موضوع را به شدت پیگیری کرده و به هاشمی منتقل می کرده است.

هاشمی رفسنجانی در جایی از خاطراتش می نویسد: «دیر وقت به خانه آمدم و تازه عفت از کمبودها و غلط کاری هاى بعضى از مسئولان در کرج و رفسنجان، از قول شخصى، مطالبى داشت که چون مغرضانه گفته بودند، ناراحت کننده بود. صبح زود، عفت در ادامه حرف هاى شب گذشته، جر و بحث داشت. با عصبانیت از خانه بیرون رفتم. مشکل این جاست که به انقلاب علاقه‏ مند است و روزها در ملاقات ها و برخوردهایش - که از کمبودهاى کشور انتقاد مى‏شود و خوب نمی تواند دفاع کند - ناراحت می شود و لحظات کوتاهى که من به خانه می آیم، این گونه مطالب را که رنجش می دهد، می خواهد با من طرح کند و ناراحتى ایجاد می شود».

هاشمی در جای دیگری می گوید: «عفت با بچه‏ ها و حسین آقا مرعشى به پارک ارم (خرم سابق) رفته بودند. آن جا به خاطر سوء رفتار مسئولان با مردم، درگیرى پیش آمده بود. تلفنى از خانه خواسته بودند که کسى برود و وضع را ببیند. آقاى رحمانى پاسدار رفت و آمد و عفت خیلى ناراحت بود و هنوز ناراحت است. اگر این گونه که می گوید باشد، حق بااوست، باید آن ها ادب شوند».

فصل ششم، سال های سخت

شاید بهترین راه شناخت زنی که این روزها چندان نامش شنیده نشده است، جستجو در سطور خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی باشد و چقدر تلخ که برای شناخت زنی که ستون زندگی یکی از مهم ترین ارکان در نظام جمهوری اسلامی ایران بوده است باید به سراغ خاطرات یک مرد رفت. راستش پس از شنیدن خبر فوت آیت الله بیش از همیشه به او فکر می کردم. به او فکر می کردم و به جانی که در حادثه ترور حاضر بود قربانی کند تا شیخ اکبر زنده بماند، عفت مرعشی ستون زندگی هاشمی بوده است، چنان که نقشی که در خاطرات هاشمی برای عفت تعریف شده است کمتر سیاستمدار ایرانی دیگری برای همسرش تعریف می کند. همیشه سخن از همراهی عفت خانم است، بارها توسط تندروها این خاطرات و ذکرخیرها مورد تمسخر قرار گرفت اما همچون همیشه چه خوب چه بد، گوش آقای سیاستمدار بدهکار حرف نبود.

زندگی های پر افت و خیز، خاطره بسیار دارد. عفت خانم از زندان رفتن همسرش و کنارش بودن خاطره ها دارد تاکنار فرزندانش ماندن،ازهمسر اکبر شاه بودن حرف ها دارد تا ساکت فتنه خطاب شدن، حتما سخنان و دردهای بسیار دارد وحالا اما بعد از ٥٨ سال زندگی مشترک تنها شده است. چشمانش نه در تصاویر چند روز اخیر، که در تمام تصاویر سال های اخیر، غم عظیمی دارد. غمی که از عشق و نگرانی برای همسر می آید. تنها،زنی چنین عاشق می تواند جان را سپر کند برای جانی دیگر وخانم حتما عاشق بوده، که نه یک بار، بلکه دو بار جان را سپر بلای همسر کرده واز مرگ نترسیده است. او در سال های اخیر البته که بیش از جان برای شوهر نهاده بود.

عفت خانم در این سال های اخیر، سال هایی که آیت الله بیش از همیشه زیر تیغ انتقادات بود هیچ گاه از حمایت همسر دست برنداشت. تصاویری که از او ثبت شده، چشم های نگرانی است بدرقه راه شوهر. او پشت سر نشسته و دارد با اشک، همسرش را نظاره می کند. در تصویری دیگر، در چهارچوب در ایستاده و از پشت سر، باز به همسرش می نگرد.تنهایی پس از 58 سال کنار یکدیگر بودن قطعا برای او دردناک و ترسناک است. او 58 سال بزرگ ترین حامی و منتقد و همراه آیت الله بود. بارها به رفتارهای انجام شده توسط مسئولین با مردم انتقاد کرده است. در خاطرات هاشمی بارها آمده که عفت بر سر ماجراهای مختلف همچون موضوع منتظری و جنگ و زندانیان، با هاشمی بحث کرده و گفته که به مردم توجه نشده است.

فصل هفتم، وداع

حالا هاشمی رفته است و حتما این سال های اخیر بیشتر خاطره برای هم تعریف می کردند، که در گذر این سال ها، خاطرت مشترک، پیوند آن دو را عمیق تر کرده بوده است. هاشمی بارها از ماجراهایی می گوید که از دلبستگی عمیق این زن به فرزندان حکایت دارد. در بخشی از خاطرات، از رفتن بچه ها به جبهه های جنگ می گوید و مجروح شدن یاسر که از مادر پنهان می کنند و او خواب می بیند پسرش مجروح شده است. راستش حالا که خاطرات را دوباره بازخوانی می کنم، می بینم هاشمی بیشتر از همه از عفت می گوید و علاقه اش به بچه ها و انتقادات به خود وی، اما شاید باید این بار سطور سفید خاطرات را بخوانیم.

در این توصیف ها بیش از همه، عشق مرد به زن دیده می شود. توصیف های آیت الله از زن زندگیش نشان از عشقی نهان در سطرسطر آن دارد. اما حالا، شاید عفت مرعشی ته دلش خوشحال باشد. خوشحال از این که شوهر عاقبت بخیر شده است. آری، شادی پس از نیم قرن زندگی عاشقانه برای خانم که حتما آرزوی بزرگی برای همسرش داشته است. حتما او آرزو داشته بعد از آن سال ها، شوهرش عاقبت بخیر شود، هاشمی خروارها دیکته نوشته دارد و دیکته نوشته ای بی غلط نیست. تنها، دیکته های نانوشته هستند که غلط ندارند، هاشمی زیاد دیکته نوشت، اما دیروز، هاشمی بود که به عاقبت بخیر شد.

حالا خاطرات هاشمی امانت است در دستان عفت خانم. کاش امانت دار خوبی باشد. بعد از ٥٨ سال تلاش برای تزریق امیدواری به هاشمی، حالا شاید باید حافظ خاطراتی باشد که بیش از همه او از آن ها آگاه است. هر چند که بر سر پیکر شوهر نجوا کرد و کمی بعد بلندتر گفت که قرارشان، با هم رفتن بوده است و کمی بعد گله می کرد به همسر که او را گذاشته و رفته ولی باید با هم می رفتند. حتی همین جملاتش در وداع با همسر، نشان از قرار عاشقانه دیگر دارد. قراری که زنی چنین محکم و صبور در بزنگاه های سخت زندگی می توانست مرد را به آن وادارد، که سفر آخر را با هم بروند. حالا این زن که 58 سال از نوجوانی تا کهن سالی همیشه سرکش و جسور و عاشق بوده است باید وظیفه تاریخی خود را ادامه دهد. وی هیچ گاه زن نهانخانه و پستو نبوده است. خاطرات آیت الله میراثی است در دستان او؛ آخرین وظیفه اش شاید، تاریخی ترین وظیفه او باشد!
نظر خود را بنویسید

با استناد به ماده 74 قانون تجارت الکترونیک مصوب 1382/10/17 مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت خبرخون مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر می باشد، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است